Idoula Afîrîka ôttô wôr, ara ôlôŋ 9th îyafa ônô Ofîllîma ahôlôŋ ônô eyyom. Ara inyi eyyom ônô aŋoruo.

Ara êyaba ana ônô ôlôŋ lîa, buo fê îramak jihôhôî nyio odulo inyi ayiji many iko ihuania.

Hinyia atuho asukul afuoi nyia Lerato iko Kanyisa îmaji ꞌtûnîk buhi. Ofuoi nyia isi diyya ituhonia êgêmîta hunyia isiarak isi ettiyananî hosi.

"Ilo iyye îtuhonia anyio?" îfî Kanyisa.

Itarraŋak Leratto, "Alô nî îhîana ikukubuniere nêyaba ônô nôlôŋ ŋoruo. Ara hôlô êyaba nyia ŋariji."

"Imudut iyye hôdê? Obeŋ nêyaba nyia aŋari!" ajio Kanyisa.

Adulo Kanyisa êramio, "Isiarak nyia nettiyananî hôhôî jihôhôî nêyaba anîa jio ijiara hôhôî êhên inyi. Egigilo nyia nî ꞌdaŋ jio ôlô adî îŋariji. Ijiara atî nanî êramak iyye nanyio hinyia ettiyenu nî jio êyaba ônô nôlôŋ ŋoruo."

Ara nyia tô naŋasi huno 1950, idoula Afîrîka ôttô wôr, tô hinyia itterierîk olobuoŋi emiri hosi," itterio Kanyisa eramio.

"Awak nyia emiri lobuoŋi jio ijiara ômôlîha ꞌdaŋ owoni iko agagar-êhêrît.

Itterio nyia emiri lobuoŋi anîa esiorio agagar-êhêrît anîa jio ômôlîha. Abeŋi nyia aatî ômôlîha inyiahi îddîddaha îbôrê-gala asaî asaî."

"Many fê jio nêŋa ônô 1912, obeŋ nyia aŋoruo awahî nêram ônô agagar-êhêrît anîa idoula Afîrîka ôttô wôr.

Ihîŋa 1913, attatî êlûlûŋ ônô aŋoruo iko êtadihoni hosi anna anya Sarlat Maseke, isuahina agagar-îhêrîtî hûnîa ihosiere mahatab mêjêlês. Attatî isi irribo iko Bolis!"

"Many fê hofuonni olobuoŋi iko êlôgala hosi, many îhûhûmanierek isi emiri hosi, itterie nyia nêrrê arrôhôjî many ôrrôhôjarîk bêbê," ajio Kanyisa.

"Atî, iremik iyye iŋut nêyaba anîa many jio nôlôŋ ônô 9th Ofîllîma 1956?" ajio Leratto hinyia alumi isi îttûnît buhi.

"Aii, isiarak bu jihoŋ ahûmô ta amîjana hoŋ nêyaba anîa!" ajio Kanyisa.

Itua îttûnît buhi diyya, itoŋoi nyia isi îgûl jio ôbô attêrêmêja. Adulo Kanyisa ahahaya.

"Jio naŋasi huno 1950, abôlô nyia ekarianya jio ômôlîha tô êfahîta hunyia ôŋôny emiri lobuoŋi.

Abeŋ nyia amanya inyiak iyyiji, atî agalîk jio aŋoruo ômôlîha. Attatî aŋoruo ômôlîha irumita!" ajio Kanyisa ônnô obeŋ inyiak îhahaya.

"Ihîŋa 1956, iwwahuno aŋoruo Afîrîka ôttô wôr erumita ônnô ôbôlô ꞌtô bêbê bêbê tô nêram ônô agagar-êhêrît hinyia ôŋôny emiri lobuoŋi jio aŋoruo hama.

Olô nyia erumita anîa itterio îhôlôŋ 9th ônô ayafa Ofîllîma.

Attubunie nyia aŋoruo ômôlîha iko aŋoruo obuoŋi ꞌdaŋ irumori îmahatab-êttûbît ôttô Pirittoria."

"Oyyu nyia nôlôŋ nyia! Afuonni nyia aŋoruo 20,000 jio erumita nyia.

Lillian ŋoyi, Sofia Williams, Helen Joseph, Rahima Moosa, iko Beritta Sowa nyia îtadihie erumita nyia. Obeŋ nyia ôbô jihosi ꞌdaŋ îtapolio nêram buo fê isi nyia ôdîhî erumita.

Iyaraî myia isi êkênîta hunne iwwahuni isi hûa jio imiri lobuoŋi ônô Afîrîka ôttô wôr. Iharî nyia isi êfahîta huno agagar-îhîara hinyia ojiori ôsô ahônô aŋoruo."

"Atî, asô nyia nêram nyia aŋaî?" îfî Leratto.

"Adulori nyia isi êtîla ellettok Afîrîka ôttô wôr jio amahatab nyia. Owwotiaî nyia isi diyya ôllôkûî many miniti 30.

Aŋoruo ꞌdaŋ 20,000, ôgôl nyia nêram nyia bêbê bêbê! Abeŋ ellettok lîa ottu îmahatab îkîanarî jihosi." îtarraŋak Kanyisa.

"Alabaŋa!" Asînyak Leratto.

"Ojio teyya, itterie aŋoruo hûnîa edolo fure," ajio Kanyisa.

"Oyyu etubuoŋonia nêram arabotie, ômîjanî nyia aŋoruo hûnîa agôlôn ônô êkîana ta aŋadief abotie, iko agôlôn ônô adûa hosi," ikukubok Kanyisa.

"Idoloi nyia isi jio, ꞌEllê îbak iyye aŋôttê, Ibak atî buo iyye amoruo, alô atî buo amoruo anîa îrôyôk iyye!ꞌ"

"Ara erumita ana aŋoruo anîa êtahûtî îmanyît hôhôî hinyia berien.

Hinyia isiarani olobuoŋi amiji jio miji, êttê nôlôŋ ônô 9th Ofîllîma îratan ahôlôŋ ônô neyyom, nôlôŋ ônô aŋoruo ênnê emunori êrrê hunne îgîamanî aŋoruo jio miji.

Amuno ênnê îramak ꞌtô jio awoni aŋoruo iko êlahôdê hosi jio aŋasi hûna ahana, agalîk atî huno aŋasi hunyia berien." ecuŋi îkîana Kanyisa anîa.

Ajio Leratto, "Attattatta! Isiarak nyiadî nettiyananî "A" jio êhîana iko nêgîama hôî nyia!"

"Aafê, aŋoruo hunyia oyyu amanya hosi iko hunno ohui ꞌtô berien îtagoli nanî. Itagolio nêŋêrê iko nolohuo hosi bêbê!" îtarraŋak Kanyisa.

Attatî inyi îdasana, "Leratto efuo iyye ikoŋ moi îratan ihuo aŋoruo hûnîa!"

Efîîta

Nyio nyia irumitaî aŋoruo îhîŋa 1956?

Irumitaî nyia isi aŋaî?

Baŋaî nyia îtadihie erumita nyia?

Ihîana aramî-ramî huno aŋoruo êtadihok hûnîa.

Hunanî êgêmîta huno aŋoruo jio miji? Hunanî hûnna araî ꞌtô êgêmîta lîawa? Iramak jihôhôî nyio ijio iyye ihuonyia?

Ottifieu aŋoruo hunihoi tô faû tênê hunno okuati afuretia hosi. Nanyio îtakuat afuretia hosi?

Iramak jihôhôî nyio ogoli aatî hunno ôttûbaî ꞌtô.

Nanyio hîrrê hunne hettigemie ꞌtô aŋoruo Sudan ôttô wôr?

Igieri nyia abuk ana jio êgîama buhi huno Senek Uluasi Luesu îhîŋa 2020.