Ann Yeewtidii e AI
Nina Orange
Kenneth Boyowa Okitikpi

"A jaaraama a jaɓɓaama e nder taskaram men hannde, min ɗowoowo woni Ann Asante! On njaaraama onon ndaarooɓe min gila e galle mon e ɗoo suudu taskaramji amin.

Hannde, e min wondi koɗo mo kala yimɓe fuu gelii ngeewtida. Mi weltiima no feewi e yeewtere men hannde, Hakkille Artifisiyel!

On njaaraama, AI. On njaaraama e warugo mon yeewtida e amin nder suudu taskaramji hannde," Ann wi'i.

1

"A jaaraama e yeewtidgo e am, Ann. Aɗon yiɗi mi huwtinira hononnde am ngam woldugo yimɓe ndaarooɓe, nden mi hollira jaabawuuli am e nder daaroɗɗe?" AI ƴami.

"A jaaraama, eey, huwtoraago baawÉ—e maa É—e binndol e wolde fuu wallay, AI," Ann jaabii.

O ɓeydi wiigo, "Yimɓe e nder suudu taskaramji men, kellanee AI, useni."

2

"Mi fuÉ—É—iray e Æ´amol mawngol. Tigi-rigi, É—ume walla boo moye woni hakkille artifisiyeln (AI)?" Ann Æ´ami.

O jokki kadi, "Miɗo anndi A.I. ko sifaa rammiɗingo 'hakkille artificiel', kadi ko fannu anndal karallaagal kompiita. An woni moye, AI? Min ngiɗi anndugo laaɓɗum mo ngonɗaa."

3

"Miin mi ChatGPT, porogaraam ɗemngal hakkille artifisiyel. Kadi ƴellitooɓe lowre kompiita sinci-yam," Chat jaabtii.

Ann heɓtayi ka'a haala, "Kadin ɗume ɗu'um fuu firti?"

"Ɗum firti kadi min mi sifaa AI mo innjiniyankooɓe kompiitaaji jamaanu mbaɗi ngam yeewtidgo e yimɓe. Fannuuji AI ceertuɗi ina mbaɗa geɗe ceertuɗe. Wonaa enen fuu mboldirta ba nii," Chat laaɓɓingo.

4

"MiÉ—o anndi a waawi haaldeego, ÆŠume goÉ—É—um mbaÉ—ata?" Ann Æ´ami.

"Kuwgal am woni wallugo yimɓe. Miɗon jonngitorii e porogaraam ɗemngal caɗngal. Porogaraam am ina waawi faamugo e jaabaago ƴami ɗi fannuuji keewɗi," Chat jaabii.

Ann wi'i, "So faamii, an woni porogaraam ɗemngal hakkille atifiisiyel, kadi aɗon wallita yimɓe."

5

"So tawii an porogaraam jowmu hakkille nii, kadi woodi kuwÉ—e goÉ—É—e É—e mbaawataa huwugo?" Ann Æ´ami.

"Eeh, amma ani min ko mi maasiŋ, miɗon waawi waɗgo geɗe keewɗe ɗe neɗɗo waawata waɗgo. Yeru, miɗon waawi ekkitaago. Miɗon waawi janngugo ngam faamugo ko ɗi caawi. Miɗon waawi janngugo e anndugo geɗe ceertuɗe, geese ceertuɗe, e maa binndi juuɗe ceertuɗi."

6

Chat jokki, "Mi ekkitake humpitooji É—uuÉ—É—i É—i neÉ—É—o tagi. Yeru, mi janngii defte keewÉ—e, binndanÉ—e, lowe intanet, e laylayti renndo."

Ann ƴami, "Ko annduɗaa fuu kadi ɗum humpitooji ɗi yimɓe mbinndi?"

Chat jaabii, "Eey, miɗon jannga huwtinirgo e kabaruuji keewɗi (walla dokke) ko ɓiɓɓe-aadama'en sinci."

7

"Miɗon waawi jaabaago ƴami keewɗi ko ɓuri ɓiɓɓi-aadama'en yaawgo. Miɗon waawi humtugo caɗeele caaɗɗe ɗe ɓiɓɓe-aadama'en koosata waktuuji juutɗi ngam heɗde ɓe mbaawa humtugo. Miɗon woodi anndal ɓiɓɓe-aadama'en ɓurngal neɗɗo gooto.

Miɗon waawi sawrugo-ma kuwaa ko ngiɗɗaa, huwtinirgo anndal ngal njanngu-mi. Miɗon waawi wallugo-ma suɓugo, ko laatii ɗum ko anndu-mi e maa."

8

Ann ƴami ndaarooɓe, "En ngiɗi kompiitaaji annda kala ko anndu-ɗen?"

Nden o ƴami Chat, "Haalan am ko ɓuri laaɓtugo no kompiitaaji njanngirta yimɓe?"

Chat jaabii. "Kompiita ina jogii kuutinirɗe keertiiɗe ballooje-yam mooftugo kubaruuji. Kadin ko ɓuri heewgo, miɗon jannga e kubaruuji binndaaɗi. Miɗon jannga e kala sifaa kubaruuji e bayaanuuji ɗi innu-aadama'en mbinndi."

9

Chat jokki, "Miɗon waawi janngugo ɗemngal binndaangal e juuɗe e binndaangal kompiita. Ammaa ni, Inngiliisi woni ɗemngal ɓurngal mawnugo ngal mi huwtinirta ngam heɓgo humpito. Tan ni, miɗon mari mbaawka janngugo kala ɗemngal."

Ann taÆ´i haala makko, "Mi faami aÉ—on anndi humpitooji keewÉ—i. Ko woni miijooji maa? No ngiiru-É—aa wonugo hakkille atifiisiyel?"

10

"Miin mi porogaraam kompiita caÉ—É—um ammaa mi walaa miijooji keertiiÉ—i.

Miin mi kuwtinirgal kompiita, ngal kompiitaaji taskitaaɗi ngam wallugo yimɓe e kuwɗe e maa kuwɗe weltaare. Mi walaa miijo walla gikku.

Miɗon waawi huwugo kuwɗe ngam yimɓe, bano jaabaade ƴami, winndugo daartol, firtugo ɗemɗe goɗɗe, e rammiɗingo bayaanuuji."

11

"On nanii ɗu'um gila AI e hoore mum! Ɗum kuwtinirgal nafoowal, ngal yimɓe sinci ngam yimɓe naftoroo. Kadi enen poti huwtinirgo e ngal kuwtinirgal e hakkillo e no haaniri!

Keerol ko marÉ—en hannde, ammaa mi anndi on njogii Æ´ami keewÉ—i. Miin woni Ann Asante, on njaaraama e ndaarugo taskaram am!"

12
You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:
Ann Yeewtidii e AI
Author - Nina Orange
Translation - Naseh Yusuf Usman
Illustration - Kenneth Boyowa Okitikpi
Language - Fulfulde (Nigeria)
Level - Read aloud